Οι λύσεις του Λυκούργου για την κρίση

Ένα από τα πρώτα μέτρα που έλαβε ο Λυκούργος ήταν η
κατάργηση του νομίσματος και η αντικατάστασή του με δύσχρηστα ογκώδη
σιδερένια νομίσματα… 
 
Χιλιάδες χρόνια αργότερα, ένας μεγάλος του πνεύματος και
της τέχνης, ο Ριχάρδος Βάγκνερ, τοποθετούσε στον χρυσό του Ρήνου όλα τα
κακά του κόσμου. Το χρήμα ήταν το…… κακό και αυτό ο Λυκούργος το
είχε διαπιστώσει πριν από 28 ολόκληρους αιώνες.
 
«Δεύτερο έργο του Λυκούργου, και το πιο τολμηρό απ’ όλα, είναι… ο
αναδασμός της γης. Υπήρχε τότε φοβερή ανισότητα και έρχονταν στην πόλη
πολλοί ακτήμονες και άποροι επειδή τα πλούτη είχαν συσσωρευτή σε
ελάχιστους.
 
 Γι’ αυτό, πολεμώντας την αναισχυντία και το φθόνο και το έγκλημα
και την τρυφηλότητα και τα δύο άλλα νοσήματα της πολιτείας, που είναι
παλαιότερα και σοβαρότερα, τον πλούτο και τη φτώχεια, έπεισε όλους
ανεξαιρέτως τους πολίτες να τα βάλουν όλα στη μέση για να γίνη αναδασμός
και να ζουν μεταξύ τους όλοι ίσοι και μ ε ίση περιουσία, επιδιώκοντας
να πρωτεύουν στην αρετή, σαν να μην υπήρχε καμιά άλλη ανάμεσά τους
διαφορά και ανισότητα παρά αυτή που την ορίζει η καταδίκη του κακού και ο
έπαινος του καλού πολίτη.  
 
Και κάνοντας πράξη το έργο του μοίρασε την άλλη λακωνική γη
σε τριάντα χιλιάδες κλήρους για τους περιοίκους κι αυτήν που αποτελούσε
την Σπάρτη σε εννιά χιλιάδες (γιατί τόσοι έγιναν οι κλήροι των
Σπαρτιατών).»ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ – ΒΙΟΣ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ
 
«Λένε πως όταν κάποτε ο Λυκούργος, χρόνια πολλά μετά
τον αναδασμό της γης, γύριζε από ένα ταξίδι και είδε να έχουν πριν λίγο
θερίσει στους αγρούς, καμαρώνοντας τους σωρούς, ίσους τον ένα δίπλα στον
άλλο, χαμογέλασε και είπε σ’ αυ τούς που ήταν μαζί του, πως η Λακωνική
ολόκλη ρη μοιάζει με χώρα που ανήκει σε αδέλφια, που μόλις έκαναν τη
μοιρασιά».  
 
Πρώτος ο Λυκούργος, πρώτη η Αρχαία Σπάρτη αντελήφθη αυτό που
αργότερα έγινε η μάστιγα της ανθρωπότητας, την δουλεία του χρήματος!
Κάποτε οι ισχυροί είχαν τον έλεγχο των υλικών αγαθών, σήμερα τα πράγματα
έχουν αντιστραφεί, αυτοί που έχουν τον έλεγχο των υλικών αγαθών είναι
και οι ισχυροί.
 
Αυτήν την αντιστροφή των πραγμάτων, αυτόν τον βιασμό της φύσης που
επέρχετο προσπάθησε να προλάβει ο Λυκούρ γος περιορίζοντας στο ελάχιστο
την κοινωνική αδικία, εγκαθιστώντας μια κατάσταση οικονομικής ισότητας
μεταξύ των πολιτών και προχω ρώντας σε ένα πρακτικό μέτρο για την
επίτευξη αυτού του σκοπού.  
 

Στην κατάργηση των χρυσών και αργυρών νομισμάτων και στην
αντικατάσταση τους με δυσκίνητα σιδερένια νομίσματα ούτως ώστε όταν
καθιερώθηκε αυτό το μέτρο, όπως ανα φέρει ο Πλούταρχος, πολλών ειδών
αδικήματα εξηφανίσθησαν από την Λακεδαίμονα. Πρώτος, δηλαδή ό Λυκούργος,
«πρώτη η Αρχαία Σπάρτη ήταν η Πολιτεία εκείνη που κατήργησε τον χρυσό
από βάση της οικονομίας της.»

Defencenet, Δευτέρα, 5 Αυγούστου 2013 (Οι λύσεις του Λυκούργου για την κρίση) 

DIE WELT: «Στο τέλος θα κουρέψουμε το ελληνικό χρέος»

Ότι το ΔΝΤ έχει δίκιο και δεν θα μπορέσει η Γερμανία να αποφύγει το κούρεμα του ελληνικού χρέους σχολιάζει η εφημερίδα Die Welt.
 
«Το ΔΝΤ επιμένει ότι μετά τις γερμανικές εκλογές,
το Βερολίνο θα αναγκαστεί να παραδεχθεί την πραγματικότητα και να
προχωρήσει στο κούρεμα του ελληνικού χρέους», γράφει η εφημερίδα Die
Welt.
 
Οι αρθρογράφοι σχολιάζουν την εκτίμηση του Πολ Τόμσεν ότι η Ελλάδα
βρίσκεται σε καλό δρόμο και ότι το σημαντικό είναι πως η ελληνική
οικονομία εξυγιαίνεται με ένα αξιοθαύμαστο ρυθμό και επισημαίνουν ότι οι
αριθμοί δείχνουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα.
 
Στο άρθρο γίνεται αναφορά σε τρύπα χρηματοδότησης ύψους 4,4 δισ.
για το 2014 και άλλων 6,5 δισ. για το 2015. Ο Πολ Τόμσεν υπενθυμίζει ότι
έτσι όπως έχουν έρθει τα πράγματα οι δανειστές της Ελλάδας θα πρέπει να
χαρίσουν 10 δισ. τα επόμενα δύο χρόνια, κάτι που θα βαρύνει και τους
φορολογούμενους των χωρών-δανειστριών.
 
«Δεν πρόκειται για μυστικό» υπενθυμίζει το δημοσίευμα «διότι εκτός
από τους υπεύθυνους στη γερμανική κυβέρνηση ο κάθε μυημένος στην υπόθεση
ξέρει ότι μετά τις εκλογές πρέπει να γίνει κούρεμα».
 
«Βέβαια, όλοι γνωρίζουν ότι το θέμα δυσαρεστεί τους ψηφοφόρους, στο
τέλος όμως θα πρέπει να υποκύψουμε στην αλήθεια», καταλήγει η
εφημερίδα.

Ανυπότακτο χωριό κατά του μαύρου χρυσού στη Βρετανία

Μαύρες ημέρες ξημερώνουν στο βρετανικό χωριό της Μπαλκόμπης.
Και αναμένονται ακόμη πιο σκοτεινές. Έτσι εκτιμούν οι συγκεντρωμένοι
διαδηλωτές που διαμαρτύρονται ενάντια στις προγραμματισμένες έρευνες για
πετρέλαιο στο Δυτικό Σάσεξ της Βρετανίας από την εταιρία Cuadrilla.
Οι προσπάθειές τους έχουν καθυστερήσει τις γεωτρήσεις γύρω από το
γραφικό αγγλικό χωριό για περισσότερο από 11 μέρες. Οι γεωτρήσεις
αναμένεται να οδηγήσουν σε πλήρη ρήξη την εταιρία και το κοινό που τις
αντιμετωπίζει πολύ σκεπτικά. «Αδιαφορούν για την κοινή γνώμη του
κόσμου της περιοχής. Η κυβέρνηση δεν έδωσε την παραμικρή σημασία σε όσα
επισημαίνουν οι διαδηλωτές»,
δηλώνει στους Financial Times ο Στέφεν Γουάιτ, σκηνοθέτης που κατοικεί σε διπλανό χωριό.

Παρόλο που οι εκπρόσωποι της Cuadrilla επιμένουν ότι έχουν μελετήσει τον υδροφόρο ορίζοντα και εκτιμούν ότι οι εργασίες τους δεν θα προκαλέσουν μολύνσεις, ο Λόρδος Χάουελ,
πρώην κυβερνητικός σύμβουλος σε ζητήματα ενέργειας δήλωσε ότι οι
γεωτρήσεις πρέπει να γίνουν βορειότερα σε σημεία απομονωμένα και
ακατοίκητα. Ακόμη και αυτή η δήλωση, όμως, προκάλεσε αντιδράσεις
αναγκάζοντας τον Λόρδο να απολογηθεί.

Η διαδικασία με την οποία η εταιρία θα αναζητήσει πετρέλαιο ονομάζεται fracking
και περιλαμβάνει την υπό πίεση εναπόθεση νερού, άμμου και χημικών στο
υπέδαφος ώστε να δημιουργηθούν ρωγμές στα πετρώματα και να απελευθερωθεί
το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο, που μέσω σωληνώσεων θα συλλεχθεί στην
επιφάνεια.

Παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης να πάρει με το μέρος της την τοπική
κοινωνία προσφέροντας φοροαπαλλαγές και άλλα προνόμια, εκείνες αγωνιούν
για τις πιθανές μολύνσεις του υδροφόρου ορίζοντα.

Οι Γαλάτες στους Βρετανούς

Οι κάτοικοι της Μπαλκόμπης έχουν οργανωθεί απέναντι στις γεωτρήσεις και
προσπαθούν να εμποδίσουν τις μεταφορές μηχανημάτων με ανθρώπινες
αλυσίδες. Στο πλευρό τους έχουν έρθει και πολλοί διάσημοι όπως η Μπιάνκα Τζάγκερ και η Νάταλι Χάιντ,
κόρη της μουσικού Κρίσι Χάιντ, η οποία και συνελήφθη από την αστυνομία
όταν κόλλησε στην κυριολεξία τον εαυτό της με τον σύντροφό της ώστε να
δημιουργήσουν μια ανθρώπινη κλειδαριά γύρω από την είσοδο των
εγκαταστάσεων της εταιρίας.

Η αστυνομία, η παρουσία της οποίας είναι έντονη στο χωριό για να
προστατεύσει τις εγκαταστάσεις της Cuadrilla από τους διαφωνούντες, έχει
προχωρήσει ήδη σε 20 συλλήψεις. Παρόλα αυτά το ηθικό παραμένει ακμαίο
ανάμεσα στις τάξεις των διαδηλωτών.

Εκείνοι μάλιστα έχουν καλέσει ειδικούς σε θέματα περιβάλλοντος,
προερχόμενους από τους ψηφοφόρους του κυβερνώντος κόμματος των Τόρυς, οι
οποίοι αποφάνθηκαν αρνητικά στις γεωτρήσεις.

«Τι θα γίνει εάν συμβεί κάποιο ατύχημα; Που θα αποβάλλονται οι
τοξίνες των χημικών που θα χρησιμοποιηθούν; Πως θα διασφαλίσουμε ότι δεν
θα υπάρξει μόλυνση; Πρέπει να φροντίσουμε πρώτα να θεσπιστούν αυστηροί
νόμοι για το περιβάλλον πριν ξεκινήσουν οι γεωτρήσεις εδώ»,
δηλώνει στους FT ο Μάθιου Ρέκορντ, κάτοικος του χωριού.

Βεβαρημένο μητρώο

Πριν από δυο χρόνια, η Cuadrilla έκανε γεωτρήσεις με την ίδια διαδικασία
σε περιοχές του Λανκασάιρ, αλλά οι συνέπειες έκαναν την εμφάνισή τους:
Οι πρώτες δυο γεωτρήσεις προκάλεσαν μικρούς σεισμούς. Οι εργασίες
σταμάτησαν για να ερευνηθούν τα αίτια των σεισμών και οι συνέπειές τους.
Σύμφωνα με τις έρευνες, ο σεισμός είχε καταστρέψει την υποδομή των
εγκαταστάσεων με τον κίνδυνο να έχει διαρρεύσει αέριο ή χημικά να είναι
υπαρκτός και σίγουρος εάν συνεχιζόταν η γεώτρηση. Εν τέλει, διαρροή δεν
συνέβη ποτέ αλλά η εταιρία δέχθηκε πρόστιμα από την κυβέρνηση καθώς είχε
παραλείψει να ενημερώσει ότι υπάρχει αυτή η πιθανότητα.

Σε ένα ακόμη σημείο γεωτρήσεων της εταιρίας στην βόρεια Αγγλία, το 2013
τα σχέδια σταμάτησαν γιατί εκτιμήθηκαν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που
δεν μπορούσαν να παραβλεφθούν.

Διχασμένη κυβέρνηση

Διχασμένο είναι το πολιτικό στερέωμα στην χώρα γύρω από το ζήτημα της
εκμετάλλευσης πόρων. Πολλοί είναι οι υπουργοί που επιχειρηματολογούν ότι
έτσι θα δημιουργηθούν έσοδα και θέσεις εργασίας. Αρκετοί είναι και
εκείνοι, όμως, που πιστεύουν ότι οι συνέπειες θα είναι τεράστιες τόσο
περιβαλλοντικά όσο και εκλογικά.

Παρόλα αυτά δεν φαίνεται να υποχωρεί ούτε προς στιγμή, αφού μόλις το Σάββατο – 10η ημέρα διαδηλώσεων – έστειλε έγγραφο στις τοπικές αρχές με το οποίο τις καλούσε να «αναγνωρίσουν ότι η εξόρυξη μεταλλευμάτων είναι ουσιώδης στις τοπικές και εθνικές οικονομίες».
Με το έγγραφο αυτό επιχειρήθηκε η αναίρεση προηγούμενου εγγράφου των
τοπικών αρχών με το οποίο επισημαίνονταν 16 κίνδυνοι για το περιβάλλον,
συμπεριλαμβανομένων σεισμικών δονήσεων και την εμφάνιση ραδιενέργειας σε
επιφανειακά ύδατα.

Η κυβερνητική συνοχή πάντως φαίνεται να βρίσκεται σε μεταίχμιο καθώς σύμφωνα με τον Guardian, ο Μάικλ Φάλον,
υπουργός ενέργειας, φέρεται να είπε σε κλειστή συνάντηση ότι οι
γεωτρήσεις ίσως αντιμετωπίσουν τις έντονες αντιδράσεις ακόμη και από τις
συντηρητικές ομάδες της κοινωνίας. «Θα δούμε όμως πόσο σθεναρή είναι η
αντίστασή τους. Εάν θα τους αρέσει το εργοτάξιο στο τέλος του δρόμου»,
φέρεται να συμπλήρωσε. 
TVXS, Δευτέρα, 5 Αυγούστου 2013 (Ανυπότακτο χωριό κατά του μαύρου χρυσού στη Βρετανία) 

Η αυταπάτη τής λιτότητας

Μην μπορώντας να προβεί σε οποιαδήποτε εποικοδομητική δράση προς
οποιονδήποτε κοινό στόχο, το Κογκρέσο των ΗΠΑ περιορίστηκε πρόσφατα στο
να παίζει ένα συνεχές επικίνδυνο παιχνίδι με την αμερικανική οικονομία. Η
πανωλεθρία της οροφής του χρέους έδωσε τη θέση της στον «δημοσιονομικό
γκρεμό», ο οποίος μετασχηματίστηκε σε οριζόντιες περικοπές στις
αμυντικές δαπάνες και σε άλλους δημόσιους λογαριασμούς, κάτι που έγινε
γνωστό ως «δέσμευση» (sequestration).

Οτιδήποτε κι αν συμβεί στη
συνέχεια στο φορολογικό μέτωπο, το πιο πιθανό είναι να υπάρξουν
περαιτέρω περικοπές στις δαπάνες. Και έτσι, μια διαφορετική μορφή των
μέτρων λιτότητας που έχουν χαρακτηρίσει την χάραξη της πολιτικής στην
Ευρώπη από το 2010, έρχεται επίσης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το μόνο
ερώτημα είναι το πόσο μεγάλο θα καταλήξει να γίνει το χτύπημα και ποιος
θα αναλάβει το κύριο βάρος. Αυτό που κάνει όλα τούτα τόσο παράλογα είναι
ότι η ευρωπαϊκή εμπειρία έχει δείξει για άλλη μια φορά γιατί η
συμμετοχή στο κλαμπ της λιτότητας είναι ακριβώς το λάθος πράγμα για μια
οικονομία που αγωνίζεται να λύσει τα προβλήματά της.

Οι χώρες της ευρωζώνης, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι χώρες της Βαλτικής
έχουν προσφερθεί εθελοντικά ως υποκείμενα ενός μεγάλου πειράματος που
έχει ως στόχο να ανακαλύψει εάν είναι δυνατό για μια οικονομικά στάσιμη
χώρα να χαράξει τον δρόμο της προς την ευημερία. Η λιτότητα – ο σκόπιμος
αποπληθωρισμός των εγχώριων μισθών και των τιμών μέσω περικοπών στις
δημόσιες δαπάνες – έχει σχεδιαστεί να μειώνει τα χρέη και τα ελλείμματα
ενός κράτους, να αυξάνει την οικονομική ανταγωνιστικότητά του και να
αποκαθιστά αυτό που αόριστα αναφέρεται ως «επιχειρηματική εμπιστοσύνη».

Αυτό το τελευταίο στοιχείο είναι το κλειδί: οι υπέρμαχοι της λιτότητας
πιστεύουν ότι η περικοπή δαπανών προσελκύει τις ιδιωτικές επενδύσεις,
δεδομένου ότι σηματοδοτεί πως η κυβέρνηση ούτε θα παραγκωνίσει τον κόσμο
των επενδύσεων με τις δικές της προσπάθειες τόνωσης της οικονομίας ούτε
θα προσθέτει στο συσσωρευμένο χρέος της. Οι καταναλωτές και οι
παραγωγοί, συνεχίζει το ίδιο επιχείρημα, θα αισθανθούν σιγουριά για το
μέλλον και θα ξοδέψουν περισσότερα, επιτρέποντας έτσι στην οικονομία να
αναπτυχθεί και πάλι.

Σε αρμονία με αυτό το σκεπτικό, και μετά το σοκ της πρόσφατης
οικονομικής κρίσης η οποία προκάλεσε τεράστια διόγκωση του δημοσίου
χρέους, μεγάλο μέρος της Ευρώπης ακολουθεί με συνέπεια πολιτικές
λιτότητας τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Τα αποτελέσματα του πειράματος
είναι παρόντα, και είναι εξίσου συνεπή: Η λιτότητα δεν λειτουργεί. Οι
περισσότερες από τις οικονομίες στην περιφέρεια της ευρωζώνης έχουν μπει
σε ελεύθερη πτώση από το 2009, και κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2012 η
ευρωζώνη στο σύνολό της συρρικνώθηκε για πρώτη φορά.

Η οικονομία της
Πορτογαλίας συρρικνώθηκε κατά 1,8%, της Ιταλίας μειώθηκε κατά 0,9%,
ακόμα και η υποτιθέμενη ατμομηχανή της περιοχής, η Γερμανία, είδε την
οικονομία της να συρρικνώνεται κατά 0,6%. Το Ηνωμένο Βασίλειο, παρόλο
που δεν είναι στην ευρωζώνη, μόλις που γλίτωσε από το να παρουσιάσει για
πρώτη φορά στον κόσμο μια ύφεση τριπλής πτώσης (triple-dip recession,
πρόκειται για την επιστροφή για τρίτη φορά σε υφεσιακούς ρυθμούς μετά
από ένα ή δύο τρίμηνα θετικών ρυθμών ανάπτυξης).

Η μόνη έκπληξη είναι ότι τίποτε από αυτά δεν θα πρέπει να αποτελεί
έκπληξη. Στο κάτω – κάτω, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποίησε
τον Ιούνιο του 2012 ότι οι ταυτόχρονες περικοπές κρατικών δαπανών σε
αλληλοσυνδεόμενες οικονομίες κατά τη διάρκεια μιας ύφεσης, όταν τα
επιτόκια ήταν χαμηλά, επρόκειτο αναπόφευκτα να βλάψει τις προοπτικές της
ανάπτυξης. Και αυτή η προειδοποίηση απλώς προστέθηκε στις άφθονες
αποδείξεις ότι κάθε χώρα που είχε ήδη υιοθετήσει την λιτότητα είχε
σημαντικά περισσότερο χρέος από όσο όταν ξεκίνησε.

Το χρέος προς το ΑΕΠ
της Πορτογαλίας αυξήθηκε από 62% το 2006 στο 108% το 2012. Της Ιρλανδίας
υπερτετραπλασιάστηκε, από 24,8% το 2007 στο 106,4% το 2012. Το χρέος
προς το ΑΕΠ στην Ελλάδα αυξήθηκε από 106% 2007 στο 170% το 2012. Και το
χρέος της Λετονίας αυξήθηκε από 10,7% του ΑΕΠ το 2007 στο 42% το 2012.
Κανένα από αυτά τα στατιστικά στοιχεία δεν έχει ακόμη αρχίσει να
συνυπολογίζεται στο κοινωνικό κόστος της λιτότητας, το οποίο
περιλαμβάνει επίπεδα ανεργίας που δεν έχουν ξαναφανεί από τη δεκαετία
του 1930 στις χώρες που απαρτίζουν σήμερα τη ευρωζώνη. Γιατί, λοιπόν, οι
κυβερνήσεις εξακολουθούν να πορεύονται σε αυτό το μονοπάτι;

Η λιτότητα έγινε και παραμένει η προεπιλεγμένη πολιτική απάντηση στην
οικονομική κρίση στην ευρωζώνη και για υλικούς και για ιδεολογικούς
λόγους. Υλικά, επειδή υπήρξαν ελάχιστες άλλες εύκολα διαθέσιμες
πολιτικές επιλογές. Σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες
κατόρθωσαν να διασώσουν τις τράπεζες το 2008 διότι διέθεταν ένα κεντρικό
Υπουργείο Οικονομικών και μια Κεντρική Τράπεζα, θεσμούς που είχαν την
ικανότητα να μπορούν να δεχθούν οποιοδήποτε είδος εξασφαλίσεων ήθελαν, η
ΕΕ έπρεπε να στηρίξει το δικό της παραπαίον τραπεζικό σύστημα (το οποίο
ήταν τρεις φορές μεγαλύτερο και είχε διπλάσια μόχλευση σε σύγκριση με
το τραπεζικό σύστημα των ΗΠΑ), με ελάχιστα περισσότερα από κάποια
πρόσθετη ρευστότητα, περικοπές δαπανών και ξόρκια για την «ακλόνητη
δέσμευση στο ευρώ». Το τραπεζικό σύστημα των ΗΠΑ αποτίναξε το χρέος του
και ανακεφαλαιοποιήθηκε και είναι τώρα έτοιμο να αναπτυχθεί. Η ΕΕ,
λαμβανομένης υπόψη της θεσμικής της δομής, δεν ήταν καν ικανή να
ξεκινήσει αυτή τη διαδικασία. Ως αποτέλεσμα, οι οικονομίες της ευρωζώνης
συνέχισαν να συρρικνώνονται, παρά την όλο και πιο αμφίβολη υπόσχεση ότι
η εμπιστοσύνη επιστρέφει.

Ιδεολογικά, είναι η διαισθητική έφεση στην ιδέα της λιτότητας – να
μην ξοδεύεις περισσότερα από όσα έχεις – που πραγματικά δημιουργεί τον
χρησμό. Το να κατανοηθεί το πώς η λιτότητα κατέληξε να είναι η βασική
πολιτική στην φιλελεύθερη οικονομική σκέψη όταν τα κράτη έχουν μπει σε
μπελάδες, μπορεί να αποκαλύψει γιατί είναι τόσο γοητευτική και τόσο
επικίνδυνη

MARK BLYTH
(καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Brown)
Foreign affairs, Παρασκευή, 2 Αυγούστου 2013 (Η αυταπάτη τής λιτότητας) 

Απαγόρευση συναθροίσεων: Ένας νέος θεσμικός εθισμός.

Στις αρχές Οκτωβρίου 2012 επισκέφτηκε την Αθήνα η
Καγκελάριος Μέρκελ. Με απόφαση του  Γενικού Αστυνομικού Διευθυντή
Αττικής, απαγορεύτηκε, για πρώτη φορά μετά την περίοδο της χούντας, για
λόγους δημόσιας ασφάλειας και μη διατάραξης της κοινωνικοοικονομικής
ζωής της πρωτεύουσας κάθε δημόσια υπαίθρια συνάθροιση ή πορεία στην
ευρύτερη περιοχή της πόλης. Για την αιτιολόγηση της απαγόρευσης,
ξεθάφτηκε ως και χουντικό νομοθετικό διάταγμα (794/1971)
του οποίου η σχέση με το ισχύον Σύνταγμα είναι αυτή του φάντη με το
ρετσινόλαδο. Η αυτή περίπου απόφαση – χωρίς πλέον αναφορά στο χουντικό
νομοθέτημα – ελήφθη και προ ημερών για την επίσκεψη του Γερμανού
Υπουργού Οικονομικών.

Τέλος, προχθές, την 24η Ιουλίου, πάλι με απόφαση του
Γενικού Αστυνομικού Διευθυντή Αττικής, απαγορεύθηκαν για δώδεκα ώρες για
λόγους δημόσιας ασφάλειας, οι δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις ή πορείες
σε μια μείζονα περιοχή του Δήμου Αθηναίων.

Αιτία; Μια ενέργεια που προκαλεί τον σκληρό πυρήνα των
συντεταγμένων της κοινωνικής συμβίωσης σε μια πολιτική κοινότητα: την
ιδέα ότι ο άνθρωπος είναι φορέας αξιοπρέπειας ανεξάρτητα από ιθαγένεια.

Προς υποστήριξη του συσσιτίου κατόπιν επίδειξης Ελληνικής Ταυτότητας,
προσέτρεξε η σύζυγος του αρχηγού στο Ελληνικό Κοινοβούλιο. Αναφέρθηκε
στον προεδρεύοντα κ. Δραγασάκη με μια κουβέντα που ξεδιπλώνει την υπαρξιακή διαχρονική ναζιστική διαστροφή χωρίς λεζάντα.  Η συγκεκριμένη αναφορά ήταν μάλιστα γραμμένη. Δεν ήταν μια λεκτική αποστροφή. Ήταν κείμενο. Προσχεδιασμένο δηλαδή. Το απόλυτο αίσχος. Ως και η κοινοβουλευτική της ομάδα ντράπηκε να χειροκροτήσει…

Όπως είναι γνωστό, η Χρυσή Αυγή δε συμμορφώθηκε στην απαγόρευση. Εξάλλου το προσεγμένο της σχέδιο δεν ήταν ακριβώς αυτό της συνάθροισης. Πραγματοποίησε ένα ψευδο-συσσίτιο για αμιγώς επικοινωνιακούς λόγους
καθώς φυσικά η αλληλεγγύη που πουλά η εν λόγω οργάνωση γίνεται μόνο
ενώπιον της τηλεόρασης ή κατόπιν συνεννόησης με φίλα προσκείμενους
εκδότες. Έτσι, το αποτέλεσμα άγγιξε το απόλυτο αρνητικό άθροισμα το
οποίο συνοψίζεται στο εξής: για τρίτη φορά μέσα σε λιγότερο από μερικούς
μήνες έχουμε αστυνομική διαταγή καθολικής απαγόρευσης συναθροίσεων και
φυσικά, η Χρυσή Αυγή για πολλοστή φορά δείχνει ότι απλώς αψηφά κανόνες
και ευτελίζει θεσμούς. Δηλαδή, η απαγόρευση ίσχυσε για όλους
τους πολίτες εκτός από εκείνους για τους οποίους τέθηκε σε εφαρμογή:
bingo στο κράτος δικαίου και την επιχειρησιακή ευστοχία! 

Να πούμε τα αυτονόητα: το συνταγματικά κατοχυρωμένο
δικαίωμα του συνέρχεσθαι των πολιτών (άρθρο 11 του Συντάγματος) αποτελεί
συστατικό στοιχείο της πολιτικής συμβίωσης. Το δικαίωμα αυτό είναι το
σημείο συνάντησης του δημοκρατικού και φιλελεύθερου χαρακτήρα του
πολιτεύματος. Περιορισμός του χωρεί κατόπιν αιτιολογημένης απόφασης της
αστυνομικής αρχής εφόσον εξειδικεύονται σαφώς οι λόγοι για τους οποίους
ενδέχεται να διασαλευτεί η δημόσια τάξη και ασφάλεια. Είναι κατάκτηση
και άμεση απόρροια του συντεταγμένου κι αυτοπεριοριζόμενου κράτους
δικαίου η με φειδώ επιβολή κάθε είδους περιορισμού στην άσκηση των
θεμελιωδών δικαιωμάτων, όταν μάλιστα προβλέπεται από το ίδιο το
Σύνταγμα, κατ’ εφαρμογή της αρχής της νομιμότητας και αναλογικότητας.
Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι οι αποφάσεις αυτές λαμβάνονται υπό κάποιο
γενικό και αόριστο φόβο «επεισοδίων», πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι
απλές υπόνοιες, γενικοί κι αόριστοι φόβοι δεν βρίσκουν έρεισμα στο
ισχύον Σύνταγμα. Για το λόγο αυτό, γενικές και προληπτικές απαγορεύσεις
είναι συνταγματικά αθέμιτες. Στη συνάθροιση, η ελευθερία είναι ο κανόνας και ο περιορισμός η εξαίρεση. Όχι αντίθετα.

Ο ρόλος των αστυνομικών αρχών είναι η αντιμετώπιση των
εγκληματικών πράξεων, η σύλληψη των δραστών και όχι η προληπτική
περιστολή των ατομικών και πολιτικών ελευθεριών.
Η Ελληνική
Αστυνομία οφείλει να κάνει τη δουλειά της. Και η δουλειά αυτή δεν είναι
να ρίχνει άσφαιρα πυρά που θυματοποιούν τους θύτες και γελοιοποιούν τους
θεσμούς. Έγραψα «άσφαιρα»… Το ξανασκέφτομαι. Όχι τόσο. Διότι η ζημιά έχει γίνει. Η απαγόρευση συναθροίσεων τείνει να κατασταθεί ο νέος θεσμικός εθισμός. Αυτό
όμως είναι αδιανόητο. Αν οι της Χρυσής Αυγής παρανόμως μαζεύονται για
να διαπράξουν κάτι που είναι άδικη πράξη, όντας η πεμπτουσία της
ρατσιστικής διάκρισης, ας προσαχθούν και ας αποφασίσει η δικαιοσύνη αν
έχουμε παρανομία. Ας μην ξεχνάμε εξάλλου πως η ελληνική αστυνομία έχει
πλούσια εμπειρία στο να μαζεύει αθρόα πολίτες. Αντιθέτως, η εκ των
προτέρων  απαγόρευση κάθε συνάθροισης, μας εξοικειώνει με πρακτικές
εκφυλισμού του πολιτεύματος. Όσο κι αν αυτό πλέον αγγίζει τα όρια της
κοινοτοπίας, αν το συνηθίσουμε, έχουμε πρόβλημα.

Και επειδή το συνηθίζουμε, είναι προφανές ότι έχουμε πρόβλημα.

Δ. Χριστόπουλος
TVXS, Τετάρτη, 31 Ιουλίου 2013 (Απαγόρευση συναθροίσεων: Ένας νέος θεσμικός εθισμός. Του Δ. Χριστόπουλου)