Μια φέτα ψωμί σε αλουμινόχαρτο το κολατσιό στο σχολείο

Την «κόκκινη γραμμή» των
παιδιών που «πρέπει να φάνε, όσα έξοδα κι αν τρέχουν», έχουν περάσει προ
πολλού εκατοντάδες νοικοκυριά στην Ελλάδα, που ελλείψει ακόμη και λίγων
κερμάτων, στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο νηστικά ή στην καλύτερη
περίπτωση με μια φέτα ψωμί τυλιγμένη σε αλουμινόχαρτο για κολατσιό.

Τα στοιχεία του δήμου Αθηναίων είναι ενδεικτικά της πείνας που σαρώνει στα θρανία.

«Διακριτικά και σε συνεννόηση με τους διευθυντές των σχολείων, μοιράζουμε καθημερινά σε 1100 μαθητές μια μερίδα πρωινού.
Το πρόγραμμα άρχισε να εφαρμόζεται το 2011. Τότε συνολικά οι ανάγκες
ήταν 200 μερίδες. Πέρσι αυξήθηκαν σε 520 και φέτος φτάσαμε στις 1.100»,
αποκαλύπτει στο newpost.gr ο Νίκος Κόκκινος, αντιδήμαρχος του δήμου Αθηναίων.

Η αστρονομική αύξηση 81% των παιδιών που πηγαίνουν στο σχολείο νηστικά, σε σχέση με το 2009, αποτυπώνεται στα οικονομικά των κυλικείων.

«Περίπου το 20% των συναδέλφων έχει
αποχωρήσει, γιατί δεν τα έβγαζε πέρα, ενώ ενδεικτικά στην δική μου
περίπτωση ο τζίρος έχει πέσει στο 50%», υποστηρίζει στο newpost.gr η πρόεδρος Φραντζέσκα Τατούλη,
παραθέτοντας ένα χαρακτηριστικό στοιχείο: «Όταν σε ένα σχολείο 400
παιδιών, ο τζίρος που κάνει το κυλικείο δεν ξεπερνά τα 170 ευρώ, δηλαδή
κάθε παιδί διαθέτει κατά μέσο όρο περίπου 40 λεπτά την ημέρα,
καταλαβαίνετε ότι ούτε εμείς μπορούμε να επιβιώσουμε, ούτε τα παιδιά
τρώνε στο σχολείο».

Οι καταγγελίες των δασκάλων για μαθητές,
κυρίως δημοτικού, που μπαίνουν κάθε πρωί στην τάξη νηστικά,
πολλαπλασιάζονται. «Έρχονται οι δασκάλες τρέχοντας και μου ζητάνε κάτι,
γιατί διαπιστώνουν ότι το παιδάκι δε νιώθει καλά και δεν έχει τίποτα
μαζί του για φαγητό», λέει η κα Τατούλη, περιγράφοντας την δραματική
κατάσταση των σχολείων στο κέντρο της Αθήνας, όπου «μόνο το ¼ των παιδιών ψωνίζει».

«Δυστυχώς, τα κρούσματα των παιδιών
που πεινάνε γίνονται όλο και περισσότερα. Όταν είσαι 27 χρόνια στη
δουλειά, δεν χρειάζεται να στο πούνε, το καταλαβαίνεις», υποστηρίζει η
κα Τατούλη, που καθημερινά βλέπει παιδιά να τρώνε για κολατσιό ένα σκέτο κομμάτι ψωμί κι αυτό αν είναι τυχερά…

ΠΙΝΑΚΑΣ Παγκόσμιο φαινόμενο! Έχουμε λιγότερους νοσηλευτές και από ιατρούς. Μόνο 3.9 νοσηλευτές ανα 1000 κατοίκους, αλλά 70% παραπάνω αστυνομικούς.απο μ.ο ΕΕ.

Σύμφωνα
με πίνακα που δημοσιεύθηκε στο ιστολόγιο των εργαζομένων στο Σισμανόγλειο, η
Ελλάδα έχει λιγότερους νοσηλευτές και απο ιατρούς, κάτι που σύμφωνα με τον πίνακα
από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, δεν συμβαίνει σε καμία άλλη χώρα του
κόσμου.

Με
βάση τον Πίνακα, η
Ελλάδα έχει 3.9 νοσηλευτές για 1000 άτομα, ενώ ενδεικτικά η Γαλλία 7.24,
Γερμανία 9.72, Εσθονία 8.5, Ιρλανδία 15.2, Ιταλία 5.44, Λθουανία 7.6, Πολωνία
4.9, Ολλανδία 13.73, Νορβηγία 14,84.
Με
τον δείκτη 3.9/1000 άτομα, είμαστε ουσιαστικά στην ίδια κατάταξη, με χώρες τις ΕΕ,
όπως Βουλγαρία 3.75, Κύπρος 3.76, Ρουμανία 3.89.
Δεν είναι μόνο ότι έχουμε ελάχιστους νοσηλευτές, αλλά και
αυτοί έχουν δεχθεί περικοπές γύρω στο 40% των αποδοχών τους και με εξαντλητικά
ωράρια.
Ουσιαστικά εργάζονται με απάνθρωπες αλλεπάλληλες βάρδιες:
Απογευματινή 3μ.μ.-11μ.μ, Πρωινή 7π.μ.-3μ.μ., Νυχτερινή 11μ.μ.-7π.μ.. Και φυσικά
χωρίς το νομικά κατοχυρωμένο 12ωρο ανάπαυσης

Τον Φεβρουάριο 2013, το Δίκτυο FRANCE 24 είχε μεταδώσει ένα εκτεταμένο
ρεπορτάζ από τα ελληνικά νοσοκομεία, κάνοντας λόγο για διαλυμένο Σύστημα Υγείας, για τις φαρμακευτικές & για γιατρούς και νοσηλευτές που αγωνίζονται.

 

70% περισσότεροι
αστυνομικοί από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Βέβαια το Κράτος έχει ρίξει ο βάρος αλλού.
Στην Ελλάδα έχουμε τούς περισσότερους αστυνομικούς σε
αναλογία πληθυσμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συγκεκριμένα έχουμε 5 αστυνομικούς ανά
1000 κατοίκους με τον  μ.ο. στην ΕΕ να
κυμαίνεται στο 2,9.
Ουσιαστικά μιλάμε για 70% επάνω, με στοιχεία 2010, πριν
προσληφθούν δηλαδή και οι νεοι Δελτα-Δίας!
Το θέμα το έθιξαν οι ίδιοι οι αστυνομικοί καθώς είναι πανευρωπαϊκό
ρεκόρ το ένας αστυνομικός ανά 200 πολίτες
 

 
Τέλος για να μην βγει κανένα νεοφιλελεύθερο παπαγαλάκι και διαβάσει
τον Πίνακα κατά το δοκούν, αναρτούμε και ένα άρθρο του Σπυρίδωνα Πολίτη Ειδικού Παθολόγου-Διαβητολόγου στο iatropedia σχετικά με το αν έχουμε πολλούς ή λίγους ιατρούς στην Ελλάδα.
Πάντως νοσηλευτές δεν έχουμε ούτε για δείγμα!

Lefteria, Δευτέρα, 18 Νοεμβρίου 2013 (ΠΙΝΑΚΑΣ Παγκόσμιο φαινόμενο! Έχουμε λιγότερους νοσηλευτές και από ιατρούς. Μόνο 3.9 νοσηλευτές ανα 1000 κατοίκους, αλλά 70% παραπάνω αστυνομικούς.απο μ.ο ΕΕ.) 

Τελικά έχουμε πολλούς ή λίγους γιατρούς στην Ελλάδα;

Την ώρα που η τρόικα ζητά μετ΄επιτάσεως απολύσεις γιατρών από
τον  ΕΟΠΥΥ δεν είναι λίγοι εκείνοι που προβάλλουν το επιχείρημα πως η
Ελλάδα έχει διπλάσιο αριθμό ιατρών αναλογικά με τον πληθυσμό της.

Μάλιστα δεν χάνουν ευκαιρία το επιχείρημα αυτό να το
υπενθυμίζουν κάθε φορά που επίκεινται αλλαγές  στον ευαίσθητο χώρο της
υγείας.

Τελικά όμως τι ισχύει.Τι λένε οι ειδικοί;

Tον τελευταίο καιρό, ιδιαίτερα τώρα που βρίσκονται προ των πυλών οι
αλλαγές στο δημόσιο σύστημα υγείας και στην Πρωτοβάθμια Περίθαλψη Υγείας
(ΠΦΥ), ακούγεται απ’ τα χείλη στελεχών του υπουργείου και κάποιων
ειδικών της οικονομίας της υγείας πως η Ελλάδα έχει διπλάσιο αριθμό
ιατρών, κι ότι αυτός ο υπερπληθωρισμός είναι ένας βασικός παράγοντας
αδυναμίας μείωσης των δαπανών υγείας.
 
Ένας απλός αναγνώστης, γιατρός ή μη, πολλές φορές αδυνατεί, για άλλη
μια φορά, να φιλτράρει τις πληροφορίες και τα στοιχειά που παραθέτονται
από διάφορες πλευρές.
Σε αυτό το κείμενο θα προσπαθήσω να αναλύσω λίγο το θέμα, να φιλτράρω
τις πηγές και να θέσω μερικά ερωτήματα, προσπαθώντας να δώσω και κάποιες
απαντήσεις και περαιτέρω τροφή για σκέψη.
 
Το πρώτο ερώτημα που έρχεται σε κάποιον που διαβάζει τις διάφορες δηλώσεις είναι: πόσους ιατρούς έχουμε τελικά στην Ελλάδα;
 
Το ερώτημα μπορεί να ακούγεται αστείο αφού δεν θα έπρεπε να υπάρχει
ιδιαίτερος προβληματισμός επ’ αυτού. Πέντε πάνω πέντε κάτω, δεν θα
έπρεπε να επηρεάζουν τις όποιες αποφάσεις. Όμως άλλοτε ακούγεται και
γράφεται ότι είναι 60000, άλλες φορές γίνονται 65000, κι άλλες 70-72000!
Η απόκλιση απ τους 60000 ως τους 72000 είναι εμφανές ότι είναι πολύ
μεγάλη, γύρω στο 16%.
 
 
Η λύση του προβλήματος πιθανότατα οφείλεται στο τρόπο μέτρησης. Ο ΟΟΣΑ
(OECD) που θεωρητικά παίρνει τα στοιχεία απ την ΕΛΣΤΑΤ, στην τελευταία
του ετησία ανάλυση (Health at a glance 2012) μιλά για 64-65000 ιατρούς
στην Ελλάδα (6,1 ιατρούς ανά 1000 κατοίκους).
 
Επισημαίνει μάλιστα ότι στην Ελλάδα, όπως και σε κάποια άλλα κράτη,
αυτός ο αριθμός δεν εμπεριέχει μόνο τον ενεργό αριθμό ιατρών, αλλά κι
εκείνων των ιατρών που καταλαμβάνουν κι άλλες θέσεις χωρίς να ασκούν
ιατρική (πχ ακαδημαϊκές, δημόσιας υγείας).
 
Αντίθετα οι περισσότερες χώρες στον αριθμό ιατρών προσμετρούν μόνο τον
ενεργό αριθμό ιατρών που ασκούν ιατρική. Το τελευταίο μπορεί να φαίνεται
ασήμαντο, αλλά ο ίδιος ο ΟΟΣΑ αναφέρει ‘Practising physicians are
defined as doctors who are providing care directly to patients. In some
countries, the numbers also include doctors working in administration,
management, academic and research positions  (“professionally  active”
 physicians),  adding another 5-10% of doctors. Portugal reports all
physicians entitled to practice, resulting in an even greater
overestimation.’
 
Από που προκύπτουν οι υπόλοιποι; Πιθανόν απ τους οδοντιάτρους. Ο ΟΟΣΑ
στις μελέτες του κρατεί ξεχωριστά τις δυο κατηγορίες, και τις αναλύει
στατιστικά διαφορετικά θεωρώντας τα 2 διαφορετικά επαγγέλματα (αφού η
εκπαίδευση κι ο τίτλος αποκτάται μέσω διαφορετικού πτυχίου).
Και γι αυτό δημοσιεύει διαφορετικό μέσο όρο ιατρών ανά 1000 κατοίκους και διαφορετικό μέσο όρο οδοντιάτρων ανά 1000 κατοίκους.
 
Το γιατί στην Ελλάδα μετράμε αυτά τα μεγέθη διαφορετικά και κατά το
δοκούν μάλλον είναι άλλο ερώτημα που δεν είναι σκοπός μου να το απαντήσω
μέσα απ αυτό το κείμενο.
 
Το επόμενο ερώτημα που ίσως έρχεται σε κάποιου το μυαλό είναι το εξής: όταν λέμε ότι έχουμε διπλάσιους ιατρούς στην Ελλάδα, τι εννοούμε; Έχουμε
διπλάσιους ιατρούς απ όσους χρειαζόμαστε ως χώρα? Έχουμε διπλάσιους
ιατρούς απ τον ιδανικό αριθμό ιατρών ανά 1000 κατοίκους? Διπλάσιους ως
προς τι τέλος πάντων?
 
Η απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα είναι πολύ πιο πολύπλοκη και διφορούμενη απ το προηγούμενο ερώτημα.
 
Η πρώτη επιμέρους απάντηση, η πιο απλή απ όλες, είναι ότι όταν μιλούν
για διπλάσιο αριθμό ιατρών το μέτρο σύγκρισης είναι οι υπόλοιπες χώρες
του ΟΟΣΑ. Είναι δηλαδή ένας απλός αριθμητικός μέσος όρος των χωρών που
συμμετέχουν στις μελέτες του ΟΟΣΑ και που αυτή την στιγμή είναι περίπου
3,4 ιατροί ανά 1000 κατοίκους (με στοιχεία που έδωσαν οι χώρες ως το
2010, βάσει του health at a glance 2012).
 
Το ‘αυτή την στιγμή’ είναι πολύ σημαντικό καθώς, μόλις πριν 4 χρόνια,
στην ανάλυση του ο ΟΟΣΑ έδινε αυτό τον μέσο όρο στους 3,1 ιατρούς ανά
1000 κατοίκους (με την Ελλάδα να έχει 5,4 ιατρούς ανά 1000 κατοίκους, με
στοιχεία αναφοράς ως το 2007). Απ αυτούς τους αριθμούς είναι σαφές πως
δεν μιλάμε για έναν ιδανικό μέσο όρο ιατρών ανά 1000 κατοίκους, αλλά από
έναν δυναμικό μέσο όρο που αλλάζει, και μάλιστα γοργά, με τα χρόνια.
 
Ποιος είναι λοιπόν ο ιδανικός αριθμός ιατρών ανά 1000 κατοίκους? Αυτή η
πολύ απλή ερώτηση έχει και την πιο πολύπλοκη απάντηση. Ο αριθμός των
ιατρών που χρειάζονται σε μια κοινωνία εξαρτάται από πολλούς επιμέρους
παράγοντες, μερικοί των όποιων είναι η ηλικία του πληθυσμού, οι νόσοι
που ενδιαφέρουν τον συγκεκριμένο πληθυσμό και φυσικά την γεωγραφία μιας
χώρας, κυρίως επειδή η σωστή κάλυψη του πληθυσμού εξαρτάται κι απ τον
αναγκαίο χρόνο πρόσβασης στον ιατρό ή στις μονάδες υγείας. Είναι λογικό
επόμενο ο αριθμός των ιατρών της επίπεδης Ολλανδίας  σε  μια χώρα όπως η
μεσογειακή Πολυνησία που είναι η Ελλάδα να μην μπορεί να καλύψει όλο
τον γεωγραφικό χώρο της τελευταίας. Όπως το ότι στην Βρετάνια σε κάθε
οικογενειακό ιατρό αναλογούν 1700 ασθενείς, δεν αναιρεί την ανάγκη σε
μια δύσκολα προσβάσιμη περιοχή, όπως είναι κάποια ελληνικά νησιά ή
βουνά, να υπάρχει ένας ιατρός έστω και για τους 1000 κατοίκους που
επιμένουν να την κατοικούν.
 
Με αλλά λόγια, μια απόλυτη αδιαμφισβήτητη επιστημονικά τεκμηριωμένη
απάντηση στο ερώτημα «ποιος είναι ο ιδανικός αριθμός ιατρών ανά 1000
κατοίκους για μια χώρα», δεν υπάρχει. Υπάρχουν επιμέρους μελέτες για
συγκεκριμένες χώρες ή ακόμη και περιοχές ή μητροπολιτικές ενότητες, αλλά
φυσικά λαμβάνουν υπόψη τους τις διάφορες παραμέτρους που αναφέραμε
παραπάνω. Ένας υγειονομικός χάρτης θα βοηθούσε να καταλάβουμε καλύτερα
τις ανάγκες τις χώρας, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει ολοκληρωθεί.
 
Το ότι δεν υπάρχει απόλυτος αριθμός αποδεικνύεται άλλωστε κι από άλλο
ένα γεγονός. Όπως έγραψα παραπάνω, ο μέσος όρος ιατρών ανά 1000
κατοίκους στις χώρες του ΟΟΣΑ πέρασε απ το 3,1 του 2009 (τα οποία
στοιχεία όμως αναφέρονται στο 2007 όπως είπαμε) στο 3.4% του 2012. Η
Γερμάνια, χώρα που παίρνουμε ως πρότυπο τα τελευταία 3 χρόνια, είχε στην
έκθεση του ΟΟΣΑ του 2009 3,5 ιατρούς ανά 1000 κατοίκους. Θα περίμενε
λοιπόν κάνεις να σταματήσει να παράγει ιατρούς, κι ακόμη περισσότερο να
εισάγει ιατρούς όπως κάνει ιδιαίτερα τα τελευταία 2 χρόνια.
Αντίθετα στην έκθεση του ΟΟΣΑ του 2012 εμφανίζεται με 3,7 ιατρούς ανά
1000 κατοίκους, και παρότι συνεχίζει να βρίσκεται πάνω απ τον μέσο όρο
των χωρών του ΟΟΣΑ συνεχίζει να εισάγει νέους ιατρούς! Το ίδιο ‘παράλογο
φαινόμενο’ εμφανίζουν κι οι περισσότερες δυτικοευρωπαϊκές χώρες που
βρίσκονται πάνω απ τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, μεταξύ των όποιων η Αυστρία
(από 3,8 στο 4,8), η Σουηδία, η Δανία, αλλά και η Ισπανία, Πορτογαλία,
Νορβηγία, Ελβετία (όπως φυσικά αύξηση είχαν κι χώρες κάτω απ τον μέσο
όρο των χωρών ΟΟΣΑ).
Η ίδιες εκθέσεις του ΟΟΣΑ διαχρονικά συνεχίζουν να προβληματίζονται για
τον απαιτούμενο αριθμό ιατρών τονίζοντας μεταξύ άλλων ‘Forecasting the
future supply and demand of doctors is difficult, because of
uncertainties concerning overall economic growth, changes in physician
productivity, advances in medical technologies, and the changing roles
of physicians versus other care providers……’ (2009) και ‘A number of
countries are also considering the development of new roles for other
health care providers, such as advanced practice nurses, to respond to
growing demands for primary care’ (2012).
 
Έτσι κάποιες χώρες για να καλύψουν κάποιες ελλείψεις και κενά στην
πρόσβαση πρωτοβάθμιας περίθαλψης και να αποφορτίσουν την εργασία του
ιατρού είτε δημιουργούν νέες ειδικότητες σπουδών, όπως ο ‘βοηθός ιατρού’
στην Γερμάνια (που θυμίζω έχει περισσότερους ιατρούς απ τον μέσο όρο
του ΟΟΣΑ) είτε επιτρέπουν κάποιες ιατρικές πράξεις σε άλλες ήδη
υπάρχουσες ειδικότητες όπως τους νοσηλευτές, κυρίως στα αγγλοσαξονικά
κράτη και συνήθως μετά από διετή ή τριετή επιπλέον εκπαίδευση, ή και
τους φαρμακοποιούς (στις χώρες όπου εφαρμόζονται αυτές οι λύσεις έχουν
μεγαλύτερο αριθμό νοσηλευτών ή και φαρμακοποιών εν συγκρίσει με αυτόν
των ιατρών, κι αντίθετα με όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα).
 
Τα στοιχεία του 2015 θα είναι πολύ ενδιαφέροντα για την Ελλάδα, καθώς
θα αναφέρονται και στο πόσοι ιατροί αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν σε
προορισμούς που συνεχίζουν να ζητούν ιατρούς (θυμίζω πως το 2015 θα
έχουμε τα επεξεργασμένα στοιχεία του 2013).
 
Ένα τελευταίο ερώτημα είναι αν ευσταθεί ο ισχυρισμός που ακούγεται πολύ
συχνά, πως ο μεγάλος αριθμός ιατρών αυξάνει τις δαπάνες υγείας γιατί
παράγει προκλητή ζήτηση υπηρεσιών  Αυτό το παλιό δόγμα, που είχε και
έχει τους οπαδούς του, χάνει τα τελευταία χρόνια έδαφος. Και φυσικά
χάνει έδαφος απλά γιατί οι αριθμοί λένε αλλά.
Για να μην μακρηγορήσω με επιμέρους αριθμούς παραθέτω ένα απλό κι
ερασιτεχνικό δικό μου διάγραμμα, που στηρίζεται φυσικά στα στοιχεία της
τελευταίας έκθεσης του ΟΟΣΑ.
 
 
 
 
Όπως φαίνεται απ το διάγραμμα, υπάρχει διασπορά στις τιμές, κάτι που
λέει πως ο αριθμός ιατρών σε μια χώρα δεν είναι ευθέως ανάλογος με τις
δαπάνες υγείας. Έτσι η Γαλλία που έχει μόνο 3,3 ιατρούς ανά 1000
κατοίκους ξοδεύει 11,6% του ΑΕΠ σε δαπάνες υγείας. Ακόμη χειρότερα η
Ολλανδία με 2,9 ιατρούς ανά 1000 κατοίκους ξοδεύει 12% του ΑΕΠ σε
δαπάνες υγείας, όταν η Ιταλία με 3,7 ιατρούς ανά 1000 κατοίκους ξοδεύει
μόνο 9,3% του ΑΕΠ σε δαπάνες υγείας. Το ίδιο κι Σουηδία που παρόλο που
έχει 3,8 ιατρούς ανά 1000 κατοίκους ξοδεύει μόνο το 9,6% του ΑΕΠ σε
δαπάνες υγείας. Ακόμη κι Αυστρία που έχει τους περισσότερους ιατρούς
μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ μετά από την Ελλάδα, 4,8 ανά 1000 κατοίκους,
ξοδεύει 1% λιγότερο του ΑΕΠ σε σχέση με την Ολλανδία των 2,9 ιατρών ανά
1000 κατοίκους!
 
Είναι προφανές πως οι δαπάνες υγείας έχουν σχέση με πολλούς
περισσότερους παράγοντες απ ότι ο αριθμός ιατρών κι τεχνητή ζήτηση που
μπορεί αυτοί να προκαλέσουν.
 
Μια άλλη ερώτηση που μπορεί να έρθει αυτόματα είναι η εξής: μήπως σε
χώρες με περισσότερους ιατρούς ειδικοτήτων αυξάνει η δαπάνη υγείας? ‘Εδώ
ένα στατιστικό διάγραμμα ή πινάκας θα ήταν πιο πολύπλοκο να φτιαχτεί
και να εξηγηθεί. Όμως φτάνει μια απλή αναλυτική σύγκριση των διαφόρων
χωρών με τις ίδιες δαπάνες, στηριζόμενη πάντα στις εκθέσεις του ΟΟΣΑ.
 
Έτσι αν κάνουμε σύγκριση μεταξύ 2 χωρών με περίπου τον ίδιο αριθμό
ιατρών γενικής ιατρικής και ειδικών, όπως η Σουηδία κι Δανία, έχουμε:
Σουηδία δαπάνη 9,6% ΑΕΠ, αριθμός ιατρών 3.8/1000 κατοίκους, 17% ιατροί
γενικής ιατρικής. Δανία δαπάνη 11,1% ΑΕΠ , αριθμός ιατρών 3.5/1000
κατοίκους, 21% ιατροί γενικής ιατρικής.
 
Άλλο ένα παράδειγμα είναι το ζεύγος Πορτογαλία και Γαλλία: Πορτογαλία
δαπάνη 10.7%, 3,8 ιατροί ανά/1000 κατοίκους, 50% ιατροί γενικής
ιατρικής. Γαλλία δαπάνη 11,6%, 3,3 ιατροί/1000 κατοίκους, 49% ιατροί
γενικής ιατρικής.
Αλλά ακόμη κι αν πάρουμε 2 χώρες με την ίδια δαπάνη υγείας όπως το
ζεύγος Ιρλανδία και Ιταλία, τα αποτελέσματα σύγκρισης δεν αλλάζουν:
Ιταλία δαπάνη 9,3% ΑΕΠ, 3,7 ιατροί/1000 κατοίκους, 26% γενικής ιατρικής,
Ιρλανδία δαπάνη 9,2% ΑΕΠ, 3,1 ιατροί/1000 κατοίκους, 66% γενικής
ιατρικής.
 
Απ όλα τα παραπάνω προκύπτει ένα μόνο τελικό συμπέρασμα και ένας
μεγάλος προβληματισμός: αν δεν υπάρχει κάποιος ιδανικός απόλυτος αριθμός
ιατρών ανά 1000 κατοίκους, εμείς στην Ελλάδα πόσους χρειαζόμαστε και
πόσους μπορούμε να απορροφήσουμε; Μέχρι να φτιαχτεί ένας υγειονομικός
χάρτης δύσκολα θα μπορέσουμε να πλησιάσουμε τον ακριβή αριθμό. Αλλά
ακόμη κι αν τον φτιάξουμε, θα δημιουργηθεί ένα νέο ερώτημα: τι πόρους
διαθέτουμε και τι ποιότητα υπηρεσιών θα θελήσουμε ή θα μπορέσουμε να
παρέχουμε.
 
ΥΓ: σε περίπτωση που κάποιος αναρωτηθεί γιατί τόση επίμονη στις
εκθέσεις του ΟΟΣΑ κι όχι σε άλλες μελέτες/δημοσιεύσεις άπλα, γιατί οι
διάφοροι αριθμοί που ακούγονται απ την κυβέρνηση, την τρόικα και άλλους
φορείς, στηρίζονται πάνω σε αυτές τις εκθέσεις.
 


Σπυρίδων Πολίτης
(spirospolitis@yahoo.it)
Ειδικός Παθολόγος-Διαβητολόγος
Κέρκυρα

Frankfurter Allgemeine.Ο χειρότερος εφιάλτης ενός θεραπευτή στα Ελληνικά νοσοκομεία

Μια κοινωνία βυθίζεται στην άβυσσο.

Ο χειρότερος εφιάλτης ενός θεραπευτή
Ένας Γερμανός τραυματιοθεραπευτής ταξιδεύει στην Ελλάδα. Αυτό που βλέπει
εκεί ξεπερνά τους χειρότερους φόβους του. Η Ελληνική κοινωνία καταρρέει
κάτω από την πίεση της κρίσης. (Απόσπασμα).

Το Τραύμα είναι η δουλειά του Georg Pieper. Κάθε φορά που μια καταστροφή
χτυπήσει την Γερμανία, ο Τραυματιολόγος είναι επί τόπου. Μετά τις
επιθέσεις στο Όσλο και την Utøya, ο Pieper ταξίδεψε στην Νορβηγία και
επόπτευε τους συναδέλφους του εκεί. Ξέρει τι σημαίνει να κάνεις μια
προσεκτική μελέτη και να μετράς την έκταση μιας καταστροφής.
Τον Οκτώβριο ο Pieper, πέρασε λίγες μέρες στην Αθήνα, όπου παρέδιδε
συνεχή μαθήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης για ψυχιάτρους, ψυχολόγους,
γιατρούς, για την θεραπεία τραυμάτων. Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος είχε
προετοιμαστεί για ορισμένα σοκ, η πραγματικότητα ήταν ακόμα χειρότερη
από την ζοφερή εικόνα που περίμενε να αντικρύσει.
Για τους Γερμανούς οι οποίοι παρακολουθούν τις ειδήσεις, η κρίση είναι
πολύ απόμακρη. Πρώτα απ’ όλα, μας προσβάλλει στην ακοή, με όρους όπως
«ταμείο διάσωσης» ή «τρύπες δισεκατομμυρίων ευρώ». Αντί να κατανοήσουμε
το παγκόσμιο πλαίσιο, βλέπουμε την Άνγκελα Μέρκελ στο Βερολίνο, στις
Βρυξέλλες ή κάπου αλλού, να βγαίνει από σκούρες λιμουζίνες με μια σοβαρή
έκφραση στο πρόσωπό της.
Εμείς δεν μαθαίνουμε όλη την αλήθεια, ούτε για την Ελλάδα ούτε για την
Γερμανία, ούτε για την Ευρώπη. Ο Pieper αποκαλεί το τι συμβαίνει μπροστά
στα μάτια μας, ως μια «τεράστια προσπάθεια μετατόπισης.»  Συγκεκριμένα, ο μηχανισμός άμυνας των πολιτικών, λειτουργεί υπέροχα.
Τον Οκτώβριο του 2012 είδε μια Ελλάδα, όπου ετοιμόγεννες γυναίκες έτρεχαν από
νοσοκομείο σε νοσοκομείο παρακαλώντας, αλλά επειδή δεν είχαν ούτε
ασφάλιση, ούτε αρκετά χρήματα, κανείς δεν ήθελε να τις βοηθήσει να
φέρουν το παιδί τους στον κόσμο. Σε ένα προάστιο της Αθήνας, ανθρώποι
που άνηκαν μέχρι πρόσφατα στην μεσαία τάξη, μάζευαν φρούτα και
υπολείμματα λαχανικών από τον δρόμο.
Ένας γέρος είπε ότι δεν μπορούσε πλέον να αντέξει οικονομικά να παίρνει
το φάρμακο για την κατάσταση της καρδιάς του. Η σύνταξη του είχε μειωθεί
κατά το ήμισυ. Είχε εργαστεί για περισσότερα από σαράντα χρόνια και
νόμιζε ότι τα είχε κάνει όλα σωστά. Τώρα δεν καταλαβαίνει πλέον τον
κόσμο.
Οι άνθρωποι που πάνε σε ένα νοσοκομείο πρέπει να φέρουν τα δικά τους
κλινοσκεπάσματα, ακόμα και την τροφή τους. Δεδομένου ότι το προσωπικό
καθαριότητας απολύθηκε, οι γιατροί και οι νοσηλευτές, οι οποίοι δεν
έχουν πληρωθεί εδώ και μήνες, έχουν αναλάβει τον καθαρισμό στις
πτέρυγες. Δεν υπάρχουν αρκετά γάντια μιας χρήσης και καθετήρες, ενώ η ΕΕ
προειδοποιεί για τον κίνδυνο εξάπλωσης των λοιμωδών νοσημάτων.
Ολόκληρες πολυκατοικίες  δεν
έχουν εν τω μεταξύ αποθεματικό πετρελαίου, λόγω έλλειψης χρημάτων. Την
άνοιξη, ένας 77χρονος αυτοπυροβολήθηκε μπροστά από το Κοινοβούλιο στην
Αθήνα. Λίγο πριν από την πράξη του, λέγεται ότι φώναξε: «Με αυτόν τον
τρόπο θα αφήσω τα παιδιά μου χωρίς χρέη.» Τα τελευταία τρία χρόνια το
ποσοστό αυτοκτονιών στην Ελλάδα έχει διπλασιαστεί.
Ανεμοστρόβιλος απελπισίας
Το τραύμα είναι ένα γεγονός που κλονίζει τον κόσμο του ατόμου από τα
θεμέλιά του. Η εμπειρία είναι τόσο μεγάλη ώστε να τραβάει το θύμα σε μια
δίνη απόλυτης αδυναμίας. Μόνο ένας κυνικός μιλώντας για την Ελλάδα
μιλάει για «κοινωνική παρακμή» . Αυτό που βιώνουμε τώρα είναι ένα
συλλογικό τραύμα.

«Οι Έλληνες άνδρες έχουν ιδιαίτερα πληγεί από την κρίση», λέει ο Pieper.
Πολύ περισσότερο από οτι οι γυναίκες, οι άνδρες αντλούν την ταυτότητά
τους από την εργασία τους – με άλλα λόγια, με την αξία τους στην αγορά
εργασίας. Αλλά η αξία στην αγορά, στην συντριπτική τους πλειοψηφία
συνεχίζει να μειώνεται. Αυτό είναι επίσης μια επίθεση στο ανδρισμό τους.
Ψυχικές ασθένειες, όπως η κατάθλιψη, εξαπλώνονται σαν επιδημία σε όλη
την Ελλάδα. Κανέναν δεν πρέπει να εκπλήσσει το γεγονός ότι τα τρία
τέταρτα των αυτοκτονιών, γίνονται απο άνδρες.
Δεν χρειάζεται κάποιος να είναι ούτε απαισιόδοξος ή ειδικός για να
αντιληφθεί τι σημαίνει αυτό για τις κοινωνικές σχέσεις μεταξύ των
ανθρώπων και για τους δεσμούς που κρατούν μαζί την ελληνική κοινωνία.
Ο θυμός για ένα διεφθαρμένο και διεστραμμένο εγχώριο σύστημα και για το
διεθνές πολιτικό σύστημα που ξοδεύει τα χρήματα των δόσεων της ενίσχυσης
για τη διάσωση των τραπεζών, αλλά όχι για να σώσει τους ανθρώπους,
είναι τρομερός. Και αυτός αυξάνεται. Οι άνδρες φένουν αυτή την οργή στο
σπίτι και στις οικογένειές τους, ενώ οι γιοί τους, την φέρνουν στους
δρόμους. Ο αριθμός των βίαιων συμμοριών, που επιτίθενται στις
μειονότητες, αυξάνεται.
Αυτός ήταν και ο λόγος που τον Νοέμβριο οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέδωσαν προειδοποίηση
για τα ταξίδια στην Ελλάδα, συμβουλεύοντας ότι οι άνθρωποι με σκούρο
δέρμα ήταν ιδιαίτερα ευάλωτοι. Αυτό, λέει ο Pieper, τον συγκλόνισε,ότι
δηλαδή, μια τέτοια προειδοποίηση θα πρέπει να εκδίδεται για μια χώρα όπως η Ελλάδα, η οποία θεωρεί τον εαυτό της ως μια φιλόξενη χώρα.

Κοινωνική κατάρρευση

Ακόμη και το πιο καταστροφικό χτύπημα, μπορεί να μην είναι ικανό να
ρίξει κάτω ένα άτομο, λέει ο Pieper, επειδή ο καθένας από εμάς έχει μια
τεράστια θέληση να επιβιώσει. Αυτά είναι τα καλά νέα.Τα κακά νέα είναι
ότι ένα κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας χρειάζεται μια λειτουργική κοινωνία.
Το πόση δύναμη μπορεί να δείξει μια κοινωνία,  φάνηκε στην Utøya. Όλη η  Νορβηγία στάθηκε πίσω από τα θύματα της σφαγής, σαν κάποιος να είχε χτυπήσε μια καμπάνα αλληλεγγύης σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην Ελλάδα η λειτουργική κοινωνία έχει υπονομευθεί για τόσο πολύ καιρό
που τελικά κατέρρευσε: η κρίση έχει εξαλειψει το κράτος πρόνοιας. «Σε
αυτές τις δραματικές καταστάσεις», λέει ο Pieper, «ο άνθρωπος
μετατρέπεται σε ένα είδος αρπακτικού.» Η καθαρή ανάγκη τον οδηγεί να
αποτινάξει τον ορθολογισμό του και ο εγωισμός εκτοπίζει την αλληλεγγύη.
 Πριν από λίγες ημέρες η οργάνωση Transparency International δημοσίευσε τον Δείκτη Διαφθοράς.
Η Ελλάδα κατέχει την τελευταια θέση στην κατάταξη της ΕΕ, ενώ είναι
σώμα με σώμα με την Κολομβία και το Τζιμπουτί. Ειδήσεις όπως αυτή, είναι
καθαρό δηλητήριο.
Ο Georg Pieper λέει, «Αναρωτιέμαι πόσο περισσότερο αυτή η κοινωνία
μπορεί να αντέξει. πριν εκραγεί.» Η Ελλάδα βρίσκεται στο χείλος του
εμφυλίου πολέμου. Αυτό μας επηρεάζει όλους.

Eine Gesellschaft stürzt ins Bodenlose

Traumata sind Georg Piepers Geschäft. Wann immer in den
vergangenen Jahrzehnten eine Katastrophe über Deutschland hereinbrach,
war der Traumatologe zur Stelle, das war 1988 beim Grubenunglück in
Borken so, das war so bei dem ICE-Unglück in Eschede und auch beim
Erfurter Amoklauf. Nach den Anschlägen in Oslo und Utøya ist Pieper nach
Norwegen gereist und hat die Kollegen dort betreut. Georg Pieper weiß,
was es heißt, genau hinzuschauen und die Dimension einer Katastrophe zu
ermessen.

Erst vor wenigen Wochen, im Oktober,
verbrachte Pieper einige Tage in Athen, wo er Psychologen, Psychiater
und Ärzte in Sachen Traumatherapie fortbildete, unentgeltlich freilich,
das Land ist, wie wir alle wissen, in der Krise, weshalb sich Pieper auf
einiges gefasst gemacht hatte, als er dorthin aufbrach. Doch die
Realität hat seine düsteren Erwartungen übertroffen.

Abwehrmechanismus der Politiker

Für
den deutschen Nachrichtenkonsumenten ist die Krise sehr weit weg und
nicht mehr als eine ferne Bedrohung irgendwo am Horizont. Sie erschließt
sich uns in allererster Linie durch Begriffe wie Rettungsschirm,
Schuldenschnitt, Milliardenlöcher, Misswirtschaft, Troika, Hilfspakete,
Schuldenrückkauf oder Bankenrettung, ohne dass wir verstehen würden, was
all diese Wörter eigentlich bedeuten. Statt die globalen Zusammenhänge
zu verstehen, sehen wir Angela Merkel in Berlin, Brüssel oder sonst wo
mit ernster Miene aus dunklen Limousinen steigen, auf dem Weg zum
nächsten Gipfel, wo Griechenlands und damit Europas Rettung wieder ein
Stück weiter vorangebracht werden soll.

Nur die Wahrheit erfahren wir nicht,
nicht über Griechenland, nicht über Deutschland, nicht über Europa.
Offenbar wagt es niemand, sie uns zu sagen. Pieper nennt das, was da
gerade vor unser aller Augen geschieht, eine „gigantische
Verdrängungsleistung“. Besonders der Abwehrmechanismus der Politiker
funktioniere hervorragend.

Verdoppelte Selbstmordrate

Georg
Pieper neigt nicht zum Verdrängen. Griechenland sah im Oktober 2012 für
ihn folgendermaßen aus: Hochschwangere Frauen eilen bettelnd von
Krankenhaus zu Krankenhaus, doch weil sie weder eine Krankenversicherung
noch genügend Geld haben, will niemand ihnen helfen, ihr Kind zur Welt
zu bringen. Menschen, die noch vor kurzem zur Mittelschicht zählten,
sammeln in einem Athener Vorort Obst- und Gemüsereste von der Straße,
Junge, Alte, Kinder, während neben ihnen die Marktstände abgebaut
werden. Auf das Essen haben es allerdings auch die Tauben abgesehen.

Ein alter Mann erzählt einem Reporter,
dass er sich die Medikamente gegen seine Herzbeschwerden nicht mehr
leisten kann. Seine Rente wurde wie die Rente vieler anderer um die
Hälfte gekürzt. Mehr als vierzig Jahre hat er gearbeitet, er dachte, er
habe alles richtig gemacht, jetzt versteht er die Welt nicht mehr. Wer
in ein Krankenhaus geht, muss seine eigene Bettwäsche mitbringen, ebenso
sein Essen. Seit das Putzpersonal entlassen wurde, putzen Ärzte,
Schwestern und Pfleger, die seit Monaten kein Gehalt mehr bezogen haben,
die Toiletten. Es fehlt an Einweghandschuhen und Kathetern. Die
Europäische Union warnt angesichts der teilweise verheerenden
hygienischen Bedingungen vor der Gefahr einer Ausbreitung von
Infektionskrankheiten.

Ganze Wohnblocks sind mittlerweile aus
finanziellen Gründen von der Öllieferung abgeschnitten. Damit die
Menschen im Winter nicht frierend in ihren Wohnungen hocken müssen,
beheizen sie diese mit kleinen Öfen. Das Holz dafür schlagen sie
illegal. Im Frühling dieses Jahres hat sich ein siebenundsiebzigjähriger
Mann vor dem Parlament in Athen erschossen. Kurz vor seiner Tat soll er
gerufen haben: „So hinterlasse ich meinen Kindern keine Schulden.“ Die
Selbstmordrate hat sich in den vergangenen drei Jahren verdoppelt.

Die Depression der Männer

Ein
Trauma ist ein Ereignis, das die Erfahrungswelt des Einzelnen bis in
seine Grundfesten erschüttert. Das Erlebte ist derart übermächtig, dass
es den Betroffenen in einen Strudel absoluter Hilflosigkeit zieht.
Nichts ist mehr, wie es einmal war, und nichts wird jemals wieder so
sein. Nur ein Zyniker spricht im Hinblick auf Griechenland noch von
sozialem Abstieg. Es ist viel mehr als das: Eine Gesellschaft fällt ins
Bodenlose. Wir erleben gerade eine kollektive Traumatisierung.

„Besonders hart trifft die Krise die
Männer“, sagt Pieper. Männer ziehen ihre Identität bekanntlich viel
stärker als Frauen aus der Arbeit, aus ihrem Marktwert also. Aber der
Marktwert der allermeisten sinkt unaufhörlich, und die Arbeit wird nicht
mehr in derselben Höhe entlohnt, wie es früher der Fall war. Oft fällt
sie gleich ganz weg, ohne dass es Aussicht auf eine neue Stelle gäbe.
Die Männer fallen in ein tiefes Loch. Es ist auch ein Angriff auf ihre
Männlichkeit. Psychische Krankheiten wie Depressionen oder
Angststörungen breiten sich in Griechenland inzwischen epidemisch aus.
Da sich nur noch die wenigsten therapeutische Hilfe leisten können,
bleiben die Kranken in der Regel unbehandelt. Niemand wird überrascht
sein, dass drei Viertel aller Suizide von Männern begangen werden.

Das starke Geschlecht stellen im Moment
die griechischen Frauen dar. Sie verbinden ihre berufliche Tätigkeit
eher mit Pragmatismus als mit Stolz, weshalb sie weniger tief fallen als
die Männer. Ihr flexibles Rollenverständnis ist der beste Schutz gegen
die Krise, aber er wird nicht ausreichen, um sie zu besiegen.

Glocke der Solidarität

Man muss
weder ein Pessimist noch ein Experte sein, um sich auszumalen, was das
für die sozialen Beziehungen der Menschen untereinander und für den Kitt
der griechischen Gesellschaft bedeutet. Die Wut auf ein korruptes,
pervertiertes System sowie die internationale Politik, deren
Geldtranchen in die Rettung der Banken fließen, aber nicht in die
Rettung der Menschen, ist ungeheuerlich, und sie wächst unaufhaltsam.
Die Männer tragen diese Wut in ihre Familien, und die Söhne verarbeiten
sie stellvertretend auf der Straße. Die Zahl der gewalttätigen Banden,
die Minderheiten attackieren, steigt.

Im November sprach Amerika deshalb eine
Reisewarnung für Griechenland aus – besonders gefährdet seien derzeit
Menschen mit dunkler Hautfarbe. Gerade bei einem Land wie Griechenland,
zu dessen Selbstverständnis die Gastfreundschaft zählt, die Offenheit
Fremden gegenüber, schockiere ihn das, sagt Pieper. Die
Rechtsradikalenpartei Chrysi Avgi liegt in Umfragen bereits bei zwölf
Prozent, sie wäre damit die drittstärkste Kraft im Land. Soeben ist im
Knaus-Verlag Georg Piepers neues Buch erschienen, es heißt „Überleben
oder Scheitern. Die Kunst, in Krisen zu bestehen und daran zu wachsen“.
Es ist ein eindrucksvolles, ein positives Buch, das zeigt, wie
erstaunlich die Überlebenskräfte des Einzelnen sind. Selbst der
verheerendste Schicksalsschlag muss einen nicht zwangsläufig in die Knie
zwingen, denn jeder von uns ist mit einem enormen Überlebenswillen
ausgestattet. So weit die gute Nachricht.

Die schlechte lautet, dass es dafür eine
funktionierende Gesellschaft braucht, ein Netz, das einen auffängt.
Welche Kraft eine solche Gesellschaft entfalten kann, zeigt auf
eindrucksvolle Weise das Beispiel Utøya. Ganz Norwegen stand den
Betroffenen nach dem Massaker bei, es war, als hätte jemand eine Glocke
der Solidarität über das Land gestülpt.

In
Griechenland wurde die funktionierende Gesellschaft so lange
ausgehöhlt, bis sie schließlich zusammengebrochen ist wie ein marodes
Haus. Die Krise hat den Sozialstaat zerstört. „Der Mensch“, sagt Pieper,
„wird in solchen dramatischen Situationen, wie wir sie gerade in
Griechenland beobachten, zu einer Art Raubtier. Er sieht nur noch sich
selbst und sein eigenes Überleben.“ Die schiere Notwendigkeit treibt ihn
in die Unvernunft, und diese Unvernunft bedeutet im schlimmsten Fall
Kriminalität. An die Stelle der Solidarität tritt Egoismus.

Vor wenigen Tagen veröffentlichte
Transparency International wie jedes Jahr einen Korruptionsindex. Dass
Griechenland ein ziemlich großes Problem mit Korruption hat, ist nicht
neu, wie groß es wirklich ist, zeigt nun der Bericht. Griechenland
belegt innerhalb der Europäischen Union den letzten Rang und lässt sich
bezüglich der Korruption mit Kolumbien oder Djibouti vergleichen. Solche
Nachrichten sind pures Gift.

Georg Pieper sagt: „Ich frage mich, wie
viel diese Gesellschaft noch aushalten kann, bevor sie explodiert.“
Griechenland stehe kurz vor einem Bürgerkrieg. Es scheint lediglich noch
eine Frage der Zeit zu sein, bis sich die kollektive Verzweiflung der
Menschen in Gewalt entlädt und über das Land ausbreitet. Und davon sind
wir alle betroffen.
Frankfurter Allgemeine, Σάββατο, 15 Δεκεμβρίου 2012 (Eine Gesellschaft stürzt ins Bodenlose)